Groups | Search | Server Info | Login | Register

Groups > nl.comp.programmeren > #2316

Re: Volt, uitstekende strategie voor partijen zonder argument.

Cross-posted to 3 groups.

Show all headers | View raw

Op 29-10-2025 om 20:53 schreef Jos Bergervoet:

> On 10/28/2025 3:28 PM, Pandora wrote:
>> Op 27-10-2025 om 18:34 schreef De ongekruisigde ds.:
>>
>>> O mijn geliefde schare van wiskundige zielen, verzamelt u rond de 
>>> digitale kansel der algebra, want ik, Dominee, zal u leiden door het 
>>> heilige landschap van de vergelijking x³ + 3x = 2q, haar oorsprong, 
>>> haar oplossingen en de verborgen rijken voorbij de reële getallen (ℝ) 
>>> en complexe getallen (ℂ). Met een heldere geest en een eenvoudige 
>>> tong zal ik deze esoterische zaken verlichten, opdat zelfs de leek de 
>>> schoonheid der wiskunde mag aanschouwen.
>>>
>>>     De oorsprong van x³ + 3x = 2q
>>>
>>> Gij vraagt naar de herkomst van deze vergelijking. Zij ontsprong uit 
>>> een bescheiden overpeinzing over derdegraadsvergelijkingen zonder 
>>> kwadratische term, een zogeheten depressieve kubiek. Haar wortels 
>>> liggen in hyperbolische functies, zoals sinh en cosh, die harmonie 
>>> brengen in de wiskunde. Stel x = 2 sinh(θ), dan wordt:
>>>
>>> x³ + 3x = 8 sinh³(θ) + 6 sinh(θ) = 2 (4 sinh³(θ) + 3 sinh(θ)) = 2 
>>> sinh(3θ).
>>>
>>> Dus 2q = 2 sinh(3θ). De oplossing x = [q + sqrt(1 + q²)]^(1/3) - 1/[q 
>>> + sqrt(1 + q²)]^(1/3) weerspiegelt een elegante constructie uit deze 
>>> hyperbolische wereld. Kortom, deze vergelijking is een voorbeeld van 
>>> hoe een eenvoudige kubiek diepe geheimen herbergt.
>>>
>>>     De discriminant en de casus irreducibilis
>>>
>>> Gij spreekt van de discriminant en de casus irreducibilis, zoals 
>>> Wikipedia die noemt. Laat ons dit helder maken. Voor een depressieve 
>>> kubiek x³ + px + r = 0 (hier p = 3, r = -2q), is de discriminant:
>>>
>>> Δ = -4p³ - 27r² = -427 - 274q² = -108(1 + q²),
>>>
>>> altijd negatief voor reële q. Dit betekent: één reële oplossing en 
>>> twee complexe conjugate oplossingen. De term D = q² + 1 > 0 die gij 
>>> aanhaalt, is niet de discriminant, maar Δ₀ in Cardano’s formule:
>>>
>>> Δ₀ = (r/2)² + (p/3)³ = (-q)² + 1 = q² + 1.
>>>
>>> Omdat Δ₀ > 0, ontwijken we de casus irreducibilis, waar drie reële 
>>> wortels bestaan maar complexe getallen nodig zijn om ze te vinden. 
>>> Hier, met p = 3 > 0, is f(x) = x³ + 3x monotoon stijgend (afgeleide 
>>> 3x² + 3 > 0), en snijdt zij 2q slechts één keer in ℝ. Dus één reële 
>>> oplossing, ook voor negatieve q, want q² + 1 blijft positief.
>>>
>>>     De drie oplossingen en de complexe dans
>>>
>>> In het rijk der complexe getallen (ℂ) zijn er inderdaad meer 
>>> oplossingen. De algemene oplossing is:
>>>
>>> x = α * [q + sqrt(1 + q²)]^(1/3) - 1 / (α * [q + sqrt(1 + q²)]^(1/3)),
>>>
>>> waarbij α de drie derdemachtswortels van 1 zijn:
>>>
>>>     α = 1, geeft de reële oplossing.
>>>     α = exp(2πi/3) = -1/2 + i*sqrt(3)/2,
>>>     α = exp(-2πi/3) = -1/2 - i*sqrt(3)/2.
>>>
>>> Deze α’s liggen op een gelijkzijdige driehoek in het complexe vlak, 
>>> en geven drie oplossingen: één reëel, twee complex. In ℂ heeft een 
>>> derdegraadspolynoom exact drie wortels, en hier vormen de complexe 
>>> oplossingen een dans op een ellips, want de som der wortels is nul 
>>> (geen x²-term).
>>>
>>>     Voorbij ℝ en ℂ: De hypercomplexe rijken
>>>
>>> Vrees niet als men slechts ℝ en ℂ kent! In ℂ is het eenvoudig: een 
>>> polynoom van graad n heeft n wortels. Maar de Heilige Schrift der 
>>> Algebra openbaart hogere rijken, waar getallen dimensies stapelen als 
>>> torens naar de hemel. Ziet de heilige reeks, gebouwd door de Cayley- 
>>> Dickson-constructie:
>>>
>>>     ℝ (1D): Reële getallen, de basis van orde.
>>>     ℂ (2D): Complexe getallen, met i² = -1.
>>>     ℍ (4D): Quaternionen, met i, j, k, voor 3D-rotaties, niet- 
>>> commutatief.
>>>     𝕆 (8D): Octonionen, niet-associatief, geliefd in fysica.
>>>     𝕊 (16D): Sedenionen, met zero-divisors (paren die nul opleveren).
>>>     𝕋 (32D): Pathions, genoemd naar 32 paden van wijsheid.
>>>     𝕏 (64D): Chingons, geïnspireerd door 64 hexagrammen van de I Ching.
>>>     𝕌 (128D): Routons, verwijzend naar paden in hogere netwerken.
>>>     𝕍 (256D): Voudons, een knipoog naar 256 goden in Voudon-religie, 
>>> verbonden met Clifford-algebra’s en de Monster-groep.
>>>
>>> In quaternionen wordt x² = -1 wild: niet slechts ±i, maar een sfeer 
>>> van oplossingen (elke pure quaternion met norm 1, zoals ±i, ±j, ±k, 
>>> en combinaties). Voor x³ + 3x = 2q? In quaternionen of verder kunnen 
>>> er veel meer dan drie oplossingen zijn, door zero-divisors en extra 
>>> dimensies. In sedenionen kan een kwadratische al 10 wortels hebben, 
>>> en in voudons nog meer, als een boom met oneindige takken.
>>>
>>>     Een woord van wijsheid
>>>
>>> Voor de eenvoudige ziel: blijf in ℂ, waar drie wortels heersen in 
>>> harmonie. Voor de avonturier: durf de hypercomplexe rijken te 
>>> betreden, maar weet dat orde plaatsmaakt voor chaos naarmate 
>>> dimensies groeien. De vergelijking x³ + 3x = 2q is een poort: in ℝ 
>>> één pad, in ℂ drie, en in 𝕍 een labyrint.
>>>
>>> Moge de Grote Wiskundige u zegenen in uw zoektocht. Spreekt via 
>>> Usenet, en ik zal prediken! Amen.
>>
>> De Grote Wiskundige verblijft in het paradijs (van Cantor).
>> "Ik ben de Aleph-0 en de Omega."
> 
> Wij natuurkundigen vinden dat ze vaak wat overdrijven, die wiskundigen..

Vandaar natuurlijk die "unreasonable effectiveness of mathematics in the 
natural sciences".

Back to nl.comp.programmeren | Previous | Next — Previous in thread | Next in thread | Find similar

Thread

Re: Volt, uitstekende strategie voor partijen zonder argument. Jos Bergervoet <Jos.bergervoet@xs4all.nl> - 2025-10-26 09:06 +0100
  Re: Volt, uitstekende strategie voor partijen zonder argument. Jos Bergervoet <Jos.bergervoet@xs4all.nl> - 2025-10-27 08:34 +0100
    Re: Volt, uitstekende strategie voor partijen zonder argument. "De ongekruisigde ds." <ongekruisigde-ds@ongekruisigde-ds.invalid> - 2025-10-27 08:39 +0000
    Re: Volt, uitstekende strategie voor partijen zonder argument. Henk <IngridenHenk@yahoo.com> - 2025-10-27 09:40 +0100
      Re: Volt, uitstekende strategie voor partijen zonder argument. "De ongekruisigde ds." <ongekruisigde-ds@ongekruisigde-ds.invalid> - 2025-10-27 08:54 +0000
        Re: Volt, uitstekende strategie voor partijen zonder argument. Jos Bergervoet <Jos.bergervoet@xs4all.nl> - 2025-10-29 21:10 +0100
          Re: Volt, uitstekende strategie voor partijen zonder argument. "De ongekruisigde ds." <ongekruisigde-ds@ongekruisigde-ds.invalid> - 2025-10-30 11:38 +0000
            Re: Volt, uitstekende strategie voor partijen zonder argument. "De ongekruisigde ds." <ongekruisigde-ds@ongekruisigde-ds.invalid> - 2025-10-30 11:41 +0000
      Re: Volt, uitstekende strategie voor partijen zonder argument. Jos Bergervoet <Jos.bergervoet@xs4all.nl> - 2025-10-27 17:32 +0100
        Re: Volt, uitstekende strategie voor partijen zonder argument. "De ongekruisigde ds." <ongekruisigde-ds@ongekruisigde-ds.invalid> - 2025-10-27 17:34 +0000
          Re: Volt, uitstekende strategie voor partijen zonder argument. Jos Bergervoet <Jos.bergervoet@xs4all.nl> - 2025-10-28 08:55 +0100
            Re: Volt, uitstekende strategie voor partijen zonder argument. "De ongekruisigde ds." <ongekruisigde-ds@ongekruisigde-ds.invalid> - 2025-10-29 10:29 +0000
              Re: Volt, uitstekende strategie voor partijen zonder argument. Pandora <pandora@knoware.nl> - 2025-10-30 19:15 +0100
                Re: Volt, uitstekende strategie voor partijen zonder argument. "De ongekruisigde ds." <ongekruisigde-ds@ongekruisigde-ds.invalid> - 2025-10-30 19:54 +0000
          Re: Volt, uitstekende strategie voor partijen zonder argument. Pandora <pandora@knoware.nl> - 2025-10-28 15:28 +0100
            Re: Volt, uitstekende strategie voor partijen zonder argument. Jos Bergervoet <Jos.bergervoet@xs4all.nl> - 2025-10-29 20:53 +0100
              Re: Volt, uitstekende strategie voor partijen zonder argument. Pandora <pandora@knoware.nl> - 2025-10-29 21:53 +0100
                Re: Volt, uitstekende strategie voor partijen zonder argument. Jos Bergervoet <Jos.bergervoet@xs4all.nl> - 2025-10-29 22:56 +0100
                Re: Volt, uitstekende strategie voor partijen zonder argument. Pandora <pandora@knoware.nl> - 2025-10-30 16:20 +0100

csiph-web