Groups | Search | Server Info | Keyboard shortcuts | Login | Register [http] [https] [nntp] [nntps]

Groups > pl.sci.historia > #804

300% socjalizmu - komentarz

Cross-posted to 3 groups.

Followups directed to: pl.sci.historia

Show all headers | View raw

Komentarz Jacka Marcina Jaworskiego po przeczytaniu ks. pt. "300% 
socjalizmu - Przodownicy pracy w PRL" aut. Andrzeja Janikowskiego, wyd. 
Pruszyński i S-ka, Warszawa 2023r.

Forma: Ks. w twardej okładce sprawia wrażenie solidnej publikacji. 
Jednak papier sprawia wrażenie podrzędnego gat. Ks. ma właściwą objętość 
- mniej niż 300s. Co powoduje, że można ją dość szybko przeczytać.

Treść:
Ciekawe jest przytaczanie wyników osiąganych przez przodowników pracy 
oraz nagród jakie oni dostawali. Pokazuje to, że przodownictwo w PRL 
było fikcją, bo było zaprzeczeniem hasła "Jaka praca taka płaca.", bo 
nagrody za rekordowe wyniki były minimalne i zupełnie nie adekwatne do 
wyników ekonomicznych przodowników - można powiedzieć, że nagrody za 
rekordy były po prostu szyderstwem z ambitnych ludzi pracy. Z treści ks. 
dowiadujemy się, że np. mieszkanie dostawało się za przynależność do 
partii komunistycznej PZPR a nie za wyniki w pracy.
W treści ks. znajdujemy dalsze dowody na to że współzawodnictwo było 
propagandową fikcją, np. sprawa współzawodnictwa listonoszy:

cytat, s. 222.: "Problem w tym, do współzawodnictwa - odgórnie - 
zaliczano tylko odległość między środkiem miejscowości A i środkiem 
miejscowości B. [...] Mogło więc dochodzić - i dochodziło - do sytuacji 
w której roznosiciel przebył 30 km, a do współzawodnictwa zaliczano mu 15."

Jeszcze gorzej potraktowano murarzy na osiedlu Praga II z brygad 
Tadeusza Kszczota i Kowalczyka:

cytat, s. 223.: "[...] brygada Kowalczyka, która w ciągu kilku miesięcy 
oszczędziła ponad 45tyś. sztuk cegły rozbiórkowej. [...]
Na łamach "Budowlańca Warszawskiego" żalił się rekordzista Kszczot: Tak 
duże oszczędności [...] cieszyły naszą brygadę. Ale myśleliśmy wszyscy, 
że coś nam od czasu do czasu kapnie za piękne wyniki. Tymczasem żadnych 
nagród za oszczędne gospodarowanie cegłą nie otrzymujemy."

Szczyt szyderstwa z przodowników były "żółte karteczki", które mi od 
razu kojarzą się z "żółtymi papierami" jakie ponoć daje się "czubkom" 
dzięki którym dawniej można było się wykręcić od służby wojskowej i od 
płacenia za bilety w autobusach i w tramwajach:

cytat, s. 269.: "W górnośląskich kopalniach dość powszechnie stosowano 
premie za dodatkową płacę. Były to tak zwane żółte karteczki, którymi 
nagradzało się ponadnormatywne wyniki."

Te "głodowe premie" i cytowane przykłady szykan są dowodem, na to że w 
PRL ambitnych ludzi pracy szykanowano. Ja sam osobiście doświadczyłem 
podobnego traktowania w III Rzeczy (pospolitej), m.in. gdy w 2019r. po 
6mieś. od mojego zatrudnienia, produkt mojego zespołu Posnet Pospay 
Online zdobył I nagrodę na ogólnopolskich targach branżowych Retailshow. 
Mój zespół nawet na tych targach nie był, ani nie dostał złamanego 
grosza za to osiągnięcie. Jedynie nasz szef (on prowadził w Gdyni firmę 
Posbit.pl który był podwykonawcą warszawskiego Posnetu) wstydliwie nam 
powiedział, że Pospay zdobył nagrodę. Ale początkowo nie wiedzieliśmy 
nawet na jakich targach tą nagrodę nam przyznano. Nigdy też nie 
zobaczyliśmy ani statuetki ani dyplomu (nawet nie wiem co właściwie 
wręczano na pamiątkę przyznania I nagrody na tych targach).

To co razi w ks. to brak precyzji w oznaczaniu źródeł bibliograficznych. 
Autor całkowicie pominął dokładne podawanie źródła z jakiego pochodzą 
cytaty (jedynie na s. 283 rzuca listą tytułów prasowych z czasów PRL). 
To oznacza mataczenie, bo w przyszłości nie jest możliwe odtworzenie 
procesu badawczego aut. A odtwarzalność wyników badań jest podstawową 
kwestią w pracy naukowej. W jakim celu aut. mataczy? Co chce ukryć? 
Możemy się tylko domyślać: np. uzasadnieniem powrotów z bogatego Zachodu 
do zrujnowanej po wojnie Polski i zaangażowaniem we współzawodnictwo 
mogły być poza materialne korzyści dla przodowników (czyli dupy, albo 
lodziarze - w zależności od preferencji).

Po za tym w ks. jest pewna osobliwość: z roz. pt. "Panie i panowie: 
Wincenty Pstrowski" dowiadujemy się:

cytat, s. 19.: "Historia polskiego przodownictwa, to znaczy rywalizacji 
na wielką skalę, zaczęła się tak na prawdę w lecie 1947r.[...]"

Wtedy Wincenty Pstrowski publicznie przystąpił do współzawodnictwa:

cytat, s. 21.: "27 lip. 1947r. podpisał się pod listem otwartym do 
górników wydrukowanym w prasie całego kraju[...]"

Natomiast w roz. pt. "Symptomy kryzysu" czytamy:

cytat, s. 220.: "Już na pocz. 1949r. w "Przeglądzie Górniczym" w art. 
poświęconym współzawodnictwu, pojawiły się pierwsze, dość ciche jeszcze, 
głosy krytyczne."

Dla mnie te dwa wydarzenia są b. bliskie w czasie. Z treści ks. wynika, 
że zenit współzawodnictwa przypadał na plan 6 letni (1949-1955).

Ciekawe jest też to, że w późnym PRL-u współzawodnictwo zostało 
wygaszone w cywilu, natomiast było rozwijane i prężnie praktykowane w 
resortach siłowych (MO, SB i w  wojsku) i to do samego końca PRL. 
Ciekawe jest przedstawienie drobiazgowego systemu punktacji w resortach 
siłowych (opartego o p. dodatnie i ujemne). Ks. tego nie podaje, ale nie 
zdziwiłbym się gdyby się okazało, że w III Rzeczy resorty siłowe po 
cichu dalej są oceniane w duchu współzawodnictwa.

Podsumowanie:
Rewelacje:
+ Arcyciekawa tematyka ks.
+ Przystępna forma (j. i obj.). Oznacza to przestrzeganie zasad retoryki 
i poetyki, czyli ekonomi językowej;
+ Porządne wydanie (w twardych okładkach).

Zalety:
+ Dobre zarysowanie epoki, tematu i osób.

Wady:
- Tani papier;
- Mało fotografii;
- Brak odwołań do fotografii z treści ks.

Partactwa:
- Brak szczegółowej bibliografii. W ks. o tematyce historycznej oznacza 
to mataczenie uniemożliwiające odtworzenie procesu badawczego aut.

Back to pl.sci.historia | Previous | Next — Next in thread | Find similar | Unroll thread

Thread

300% socjalizmu - komentarz Jacek Marcin Jaworski <jaworski1978@adres.pl> - 2024-06-26 15:15 +0200
  Re: 300% socjalizmu - komentarz _Master_ <z@z.pl> - 2024-06-26 18:30 +0200
  Re: 300% socjalizmu - komentarz Jacek Marcin Jaworski <jaworski1978@adres.pl> - 2024-07-13 15:02 +0200

csiph-web